Trong dòng sách báo chí giáo dục đương đại của Hoa Kỳ, The Teachers: A Year Inside America's Most Vulnerable, Important Profession được xem là một công trình hiếm hoi vừa mang độ sâu học thuật vừa giữ được sức nặng nhân văn. Cuốn sách không bàn về giáo dục từ góc nhìn chính sách hay khẩu hiệu cải cách, mà đi thẳng vào đời sống thật của giáo viên nơi lớp học nơi áp lực nơi lựa chọn đạo đức diễn ra mỗi ngày.
Alexandra Robbins là một nhà báo điều tra giáo dục có uy tín cao tại Mỹ, từng nhiều lần đứng trong danh sách bán chạy của New York Times. Các tác phẩm của bà được đánh giá cao nhờ phương pháp nghiên cứu thực địa dài hạn, khả năng tiếp cận nhân vật một cách đạo đức và giọng viết sắc sảo nhưng không giật gân. Robbins không viết về giáo viên như những biểu tượng anh hùng hay nạn nhân đơn thuần, mà như những con người đang phải đưa ra các quyết định phức tạp trong một hệ thống đầy mâu thuẫn.
The Teachers: A Year Inside America's Most Vulnerable, Important Profession theo chân nhiều giáo viên tại các trường công lập ở Mỹ trong suốt một năm học, phơi bày những căng thẳng ít khi xuất hiện trên truyền thông đại chúng. Đó là sự va chạm giữa lý tưởng nghề nghiệp và thực tế hệ thống, giữa mong muốn giúp đỡ học sinh và những giới hạn về nguồn lực thời gian chính sách và cảm xúc cá nhân. Cuốn sách buộc người đọc nhìn lại nghề giáo không phải như một thiên chức lãng mạn, mà như một nghề nghiệp thiết yếu nhưng mong manh.
Nội dung chính của cuốn sách
1/ Teacher burnout is a myth (Kiệt sức nghề giáo là một ngộ nhận mang tính hệ thống)
Thuật ngữ teacher burnout phổ biến đến mức từ điển Merriam Webster khi minh họa cho khái niệm burnout đã chọn hai ví dụ đều liên quan đến giáo viên. Một là dạy học rất căng thẳng và nhiều giáo viên cuối cùng rơi vào kiệt sức. Hai là tỷ lệ kiệt sức trong đội ngũ giáo viên. Các nghiên cứu trong lĩnh vực y học lao động cũng chỉ ra rằng giáo viên có mức độ kiệt sức cao hơn so với nhiều ngành nghề dịch vụ xã hội khác.
Tuy nhiên, cuốn sách yêu cầu người đọc nhìn lại chính cách khái niệm này được sử dụng. Burnout được định nghĩa là trạng thái căng thẳng và mệt mỏi do công việc gây ra, đi kèm với cảm xúc tiêu cực về nghề nghiệp. Vấn đề nằm ở chỗ, những nguyên nhân dẫn đến tình trạng này không xuất phát từ năng lực hay khả năng chịu đựng của giáo viên, mà từ các điều kiện làm việc mang tính hệ thống như thiếu hỗ trợ và nguồn lực, khối lượng công việc không thể kiểm soát, áp lực từ các kỳ thi chuẩn hóa, học sinh có nhu cầu phức tạp nhưng không được hỗ trợ, và sự chồng chất trách nhiệm ngoài giảng dạy.
Việc gọi những giáo viên đang vật lộn trong các điều kiện đó là “bị kiệt sức” vô tình chuyển trách nhiệm từ hệ thống sang cá nhân. Thay vì sửa chữa các cấu trúc tạo ra áp lực, hệ thống giáo dục lại yêu cầu giáo viên tự thích nghi, tự chăm sóc bản thân và tự gánh chịu hậu quả. Theo cách đó, teacher burnout trở thành một diễn ngôn tiện lợi để đổ lỗi, che khuất những thất bại mang tính tổ chức và quản trị của hệ thống trường học.
2/ There is no teacher shortage (Không hề tồn tại sự thiếu hụt giáo viên)
Thuật ngữ thiếu giáo viên được dùng để mô tả số lượng lớn vị trí trống trong lớp học, nhưng theo cuốn sách, đây là cách gọi sai bản chất. Không thiếu những con người có năng lực, được đào tạo và mong muốn trở thành giáo viên. Điều đang thiếu là những công việc giảng dạy có điều kiện làm việc và đãi ngộ xứng đáng với trình độ cử nhân và thạc sĩ.
Miguel là một ví dụ điển hình. Anh là một giáo viên giàu kinh nghiệm, yêu học sinh và yêu công việc dạy học, nhưng vẫn dự định rời nghề vì hệ thống tạo ra quá nhiều rào cản vô lý khiến áp lực vượt quá niềm đam mê. Hiện nay, giáo viên bị tấn công từ nhiều phía. Hành vi học sinh trở nên phức tạp hơn sau đại dịch. Một học sinh gây rối có thể ảnh hưởng đến cả lớp. Các yêu cầu hành chính ngày càng chồng chất nhưng không đi kèm công cụ, thời gian hay hỗ trợ cần thiết.
Khoảng cách lương giáo viên tại Mỹ đạt mức cao kỷ lục. Giáo viên kiếm ít hơn khoảng 24 phần trăm so với những người có trình độ và kinh nghiệm tương đương. Đồng thời, một bộ phận chính trị gia và phụ huynh công khai thể hiện sự thiếu tôn trọng nghề giáo, kiểm duyệt nội dung giảng dạy và tước đi quyền tự chủ nghề nghiệp. Kết quả là số lượng giáo viên rời nghề tăng chưa từng có. Vấn đề không phải thiếu người, mà là thiếu hỗ trợ.
3/ Teaching has become a catch all profession (Dạy học đã trở thành một nghề gánh vác mọi thứ)
Dạy học ngày nay không còn chỉ là giảng dạy học thuật. Nghề giáo đã trở thành một nghề gánh vác mọi nhiệm vụ mà xã hội không xử lý được. Giáo viên bị yêu cầu quản lý kỷ luật, liên lạc phụ huynh, làm hồ sơ, giám sát hành lang, xe đưa đón, sân chơi, tham gia đào tạo tuân thủ bắt buộc, và hộ tống các sự kiện ngoài giờ.
Nhiều giáo viên trung học phải phụ trách gần 200 học sinh, thậm chí có người lên đến hơn 260 em. Thời gian chuẩn bị được trả lương là vô cùng hạn chế. Ngoài ra, giáo viên còn phải dạy kỹ năng cảm xúc xã hội và đóng vai trò tư vấn tâm lý do thiếu nhân sự chuyên trách.
Ít nhất 94 phần trăm giáo viên phải tự bỏ tiền mua đồ dùng lớp học, trung bình khoảng 500 đô la mỗi năm. Nhiều người còn mua thêm thức ăn cho học sinh thiếu an ninh lương thực. Khi xã hội không chăm lo cho trẻ em yếu thế, trường công lập trở thành nơi phải gánh trách nhiệm nuôi dưỡng.
Thậm chí, sau làn sóng bạo lực súng đạn học đường, một số học khu yêu cầu giáo viên đảm nhiệm vai trò an ninh, sẵn sàng che chắn cho học sinh bằng chính cơ thể mình. Gánh nặng xã hội tiếp tục được đặt lên vai những giáo viên vốn đã thiếu thốn nguồn lực.
4/ Education has an easier fix than you’d think (Giáo dục dễ cải thiện hơn người ta tưởng)
Cuốn sách lập luận rằng hệ thống giáo dục dễ cải thiện hơn những gì giới chính trị mô tả. Nhiều học khu đang lãng phí ngân sách vào các chương trình, sáng kiến và bộ máy hành chính không mang lại tác động trực tiếp cho lớp học. Học sinh không được truyền cảm hứng bởi bài kiểm tra hay chương trình mới, mà bởi con người.
Các nghiên cứu cho thấy tác động mạnh mẽ của giáo viên chất lượng. Học sinh da màu có giáo viên cùng chủng tộc ở bậc tiểu học có tỷ lệ vào đại học cao hơn và tỷ lệ bỏ học thấp hơn đáng kể. Thay đổi mang tính quyết định là đầu tư vào giáo viên, lương cao hơn, lớp học nhỏ hơn, nhiều nhân sự hỗ trợ hơn và đủ thời gian chuẩn bị trong giờ làm việc được trả lương.
5/ Teachers can dislike the job but still love to teach (Giáo viên có thể không yêu công việc nhưng vẫn yêu việc dạy)
Cuốn sách khép lại bằng những câu chuyện cho thấy nghịch lý sâu sắc của nghề giáo. LeVar, một giáo viên thể dục và sức khỏe ở Texas, phải làm thêm nhiều công việc để nuôi gia đình. Dù đối mặt với kiệt quệ về thể chất và tinh thần, anh chưa bao giờ nghĩ đến việc rời bỏ nghề.
Khi được hỏi lý do, LeVar trả lời rằng anh yêu nghề dạy học vì được tạo ra sự khác biệt trong cuộc đời người khác. Dạy học khó khăn nhưng làm anh hạnh phúc từ bên trong. Khi gỡ bỏ lớp vỏ hành chính và quan liêu, dạy học là một nghề đẹp, đầy niềm vui và kết nối con người. Nhưng nếu xã hội không tôn trọng, hỗ trợ và trả lương xứng đáng cho giáo viên, ý nghĩa của nghề nghiệp sẽ không đủ để giữ họ ở lại.
Cuốn sách kết thúc bằng một lời kêu gọi mạnh mẽ. Đã đến lúc xã hội phải đứng lên vì giáo viên, bởi nếu không, chúng ta sẽ mất đi những con người đang giữ cho nền giáo dục vận hành mỗi ngày.
Giá trị đối với cộng đồng YOUREORG
Đối với cộng đồng YOUREORG, The Teachers: A Year Inside America's Most Vulnerable, Important Profession mang ý nghĩa như một tấm gương phản chiếu trung thực về nghề giáo trong bối cảnh bất bình đẳng giáo dục toàn cầu. Dù câu chuyện diễn ra tại Hoa Kỳ, những căng thẳng mà cuốn sách mô tả có tính phổ quát cao và cộng hưởng mạnh mẽ với thực tế của giáo viên tại Việt Nam và nhiều quốc gia đang phát triển.
Cuốn sách giúp cộng đồng YOUREORG nhìn rõ rằng chất lượng giáo dục không thể được cải thiện chỉ bằng đổi mới chương trình hay công nghệ. Giáo dục chỉ bền vững khi người giáo viên được nhìn nhận như trung tâm của hệ thống, được bảo vệ về mặt cảm xúc chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp. Những câu chuyện trong The Teachers: A Year Inside America's Most Vulnerable, Important Professioncủng cố niềm tin cốt lõi của YOUREORG rằng đầu tư vào phát triển giáo viên là con đường căn bản để đảm bảo công bằng học tập cho người học yếu thế.
Với những giáo viên trong hệ sinh thái YOUREORG, cuốn sách mở ra một không gian phản tư nghề nghiệp sâu sắc. Nó trao cho giáo viên ngôn ngữ để gọi tên những áp lực mà họ đang trải qua, đồng thời khẳng định rằng cảm giác mệt mỏi hoài nghi hay giằng xé không phải là thất bại cá nhân, mà là hệ quả của những cấu trúc cần được thay đổi. Từ đó, teacher leadership không còn chỉ là dẫn dắt chuyên môn, mà còn là khả năng lên tiếng xây dựng cộng đồng và bảo vệ giá trị giáo dục nhân văn.
The Teachers: A Year Inside America's Most Vulnerable, Important Profession vì thế không chỉ là một cuốn sách về nước Mỹ. Đây là lời nhắc nhở mạnh mẽ cho cộng đồng YOUREORG rằng giáo dục luôn là công việc của con người trước khi là chính sách hay hệ thống. Khi giáo viên được lắng nghe được thấu hiểu và được hỗ trợ, người học mới thực sự có cơ hội được học tập trong những môi trường công bằng và đầy hy vọng.
YOUREORG trân trọng giới thiệu series sách Books That Empower Educators tới quý thầy cô và những người đồng hành cùng giáo dục trong giảng dạy quản lý và nghiên cứu.
Ban biên tập Blog YOUREORG
EN 
VI